OSOBOWOŚĆ: CHARAKTER I TEMPERAMENT

http://www.eu.art.com

“Dlaczego tak się dzieje, że chociaż cała Grecja leży pod tym samym niebem, a wszyscy Grecy otrzymują podobne wychowanie, to mamy tak różne charaktery” dumał Teofrast z Eresos, grecki filozof. Nie tylko on, ale inne, wielkie persony tamtych czasów kontemplowały zagadnienia ludzkiego umysłu.

Pojęcia takie jak osobowość, charakter czy temperament niezmiennie przez lata zaprzątały im głowy.

W życiu naukowym humanistów i pracowników nauk społecznych terminy co rusz są na nowo definiowane, modyfikowane czy adaptowane na potrzeby różne. Współczesnych badań i eksperymentów na tematy powyższe jest wiele, często ciekawsze i bardziej intrygujące.

http://www.guardian.co.uk

Parę cytatów przedstawić chcę, dla mnie barwnych, nieszablonowych i niebanalnych i wcale nie psychologicznych jak choćby: “Ty masz charakterek, a nie charakter” z Pulp Fiction (słodkie i urocze), “Charakter człowieka tworzy jego los“ perorował Heraklit czy mądry Albert Einstein nonszalancko i dosadnie: “Jest dla mnie czymś odpychającym, gdy subtelna inteligencja idzie w parze z przykrym charakterem”. Brutalne acz prawdziwe.

Już poważniej i akademicko charakter to zespół cech psychicznych widocznych w zachowaniu i w sposobie bycia. To względnie trwała właściwość psychiczna. Tak jak i temperament jest jednym z elementów osobowości.

http://www.introductiontopsychology.org

Charakter jest zespołem indywidualnych cech osobowości, wyrażających się w stosunku do innych ludzi, do rzeczywistości, norm i siebie samego (np. egoizm czy poczucie własnej wartości).

Charakter to ogół cech moralnych w osobowości.

Charakter możemy opisać słowami np.: pogodny, uparty, wybuchowy czy wrażliwy, a za W. Goethe trochę figlarnie i na wesoło: “Charakter człowieka najlepiej określa się przez to, co uznaje on za śmieszne”.

Temperament nie cieszy się aż taką popularnością w języku mówionym, co charakter czy osobowość. Potocznie o osobach obdarzonych temperamentem mówi się, że są niepospolite czy energiczne. Gdy temperamentu im brak określa się jako osoby apatyczne czy mimozy.

http://www.wikimedia.org

Psychologowie definiują temperament jako podstawowe, względnie stałe czasowo cechy osobowości. Jest wrodzony, pierwotnie zdeterminowany przez mechanizmy fizjologiczne, podlega zmianom zachodzącym pod wpływem dojrzewania, dorastania czy czynników zewnętrznych. Temperament to sposób reakcji danego człowieka na bodźce wynikające z jego charakteru.

Primum non nocere mawiał Hipokrates z Kos (V w. p.n.e.) grecki filozof i lekarz, który podłożył podwaliny historii temperamentu. Opisał zdrowie jako stan zależny od czterech soków organizmu: krwi (sangwinik), flegmy (flagmatyk), żółci czarnej (melancholik) i żółtej (choleryk).

Bezspornie dziś wiemy, że nie ma ludzi tylko i wyłącznie o cechach sangwinika czy choleryka, mimo to klasyfikacja wyżej opisana istnieje, po troszę w języku naukowym, względnie popularna w języku laików.

http://www.proprofs.com

Osobowość to prekluzja najbardziej sławna, uwielbiana, chciałoby się rzec “en vogue”, nadużywana w mediach czy reality show. Dla wszelkich nie psychologów atrakcyjna, legendarna i  lubiana w języku potocznym czy tzw. celebryckim.

W czystej psychologii oznacza wewnętrzną zgodność i niezmienność cech jednostki.

Osobowość to struktura cech psychicznych, warunkujących postępowanie człowieka. Jest zespołem względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych.

Kształtowana jest przez całe życie poprzez cechy biofizyczne jak i proces socjalizacji.

Wg H. Eysencka, czołowego badacza osobowości, definicja brzmi: „Osobowość to względnie trwała organizacja: charakteru, temperamentu, intelektu i właściwości fizycznych, które determinują specyficzne sposoby przystosowania się do otoczenia”.

Osobowość wg ojca psychoanalizy  Z. Freuda składa się z trzech struktur:

id: obejmuje pierwotne popędy biologiczne, nieuświadomione,

ego: obejmuje czynności świadome; dba o to, aby popędy zaspokajane były w realistyczny, akceptowalny społecznie sposób,

superego: ideały i normy moralne, hamuje impulsy id i dąży do doskonałości, wartości i zasad uniwersalnych.

Osobowość wg psychologii humanistycznej to podkreślenie wyjątkowości każdej jednostki, skupianie się na przyszłości rozwoju i samorealizacji.

http://www.funderstanding.com

Psychologia poznawcza definiuje osobowość jako zasadę wzajemnego determinizmu jednostki i środowiska. Jest kształtowana przez środowisko i na środowisko wpływa – definiuje osobowość A. Bandura, przedstawiciel psychologii poznawczej.

Teorie cech traktują osobowość człowieka jako zbiór cech i sposobów zachowania, reagowania i myślenia.

http://www.psychologyinspiration.com

Osobowość można mierzyć, ale jak?

Najstarsze metody pomiaru to obserwacja i kwestionariusz, bardziej nowoczesne to metody eksperymentalne i projekcyjne.

Osobowość, charakter i temperament to w psychologii temat rzeka. Tu, wyżej opisano kilka refleksji własnych, parę definicji naukowych i nazwisk oraz przedstawiono nietuzinkowe i barwne cytaty na wyżej opisany temat.

Podsumowując znów ośmielę się powrócić do A. Einsteina i jego definicji w kwestii osobowości. Nie nawiązuję do słów tylko stricte psychologów ale także innych Wielkich bo ich spojrzenia na te iście ważne terminy także mnie frapują. Wobec tego, autor teorii względności zauważył, że: “osobowość kształtuje się nie przez piękne słowa lecz pracą i własnym wysiłkiem”. Dodatkowo winił szkoły i system edukacji za to co robią z człowiekiem i to na czym skupiała się ich uwaga bo: “Szkoła powinna dążyć do tego, by młody człowiek opuszczał ją jako harmonijna osobowość, a nie jako specjalista”.

http://www.abc.net.au

Na koniec, żeby nie było, odniosę się do psychologii i jako psycholog zakończę wywód słowami C. G. Junga: “spotkanie dwóch osobowości przypomina kontakt dwóch substancji chemicznych: jeżeli nastąpi jakakolwiek reakcja, obie ulegają zmianie” i chyba rzeczywiście coś w tym jest.

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s